Grażyna Hase. Miłość, moda, sztuka

Grażyna Hase. Miłość, moda, sztuka – pierwsza biografia ikony polskiego stylu

Grażyna Hase. Miłość, moda, sztuka to książka, która porządkuje i jednocześnie rozświetla historię jednej z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej mody. Grażyna Hase działała w branży od ponad pięćdziesięciu lat, a ta biografia pokazuje, jak jej droga łączyła pracę twórczą, życie prywatne i nieustanną potrzebę bycia „w centrum” kultury. To opowieść o kobiecie z wyczuciem formy i odwagą w doborze zestawień, ale też o środowisku PRL-u, w którym moda i sztuka przenikały się na każdym kroku.

W tej książce poznajemy ją nie z perspektywy suchej kroniki, tylko przez zdjęcia, anegdoty oraz wypowiedzi osób z jej otoczenia. Czytelnik dostaje pełniejszy obraz tego, jak wyglądała codzienność artystycznej elity epoki – od momentu, gdy Hase zaczynała jako modelka, aż po czasy, w których sama projektowała kolekcje i budowała własną przestrzeń dla sztuki.

Naturalnie pojawia się tu też wątek, który w tytule brzmi jak zapowiedź: miłość, moda i sztuka. To trójkąt, który w biografii Hase nie jest sloganem, tylko osią narracji – od relacji zawodowych, przez fascynacje estetyczne, aż po miejsca, które tworzyła dla innych.

Od modelki do projektantki: PRL-owska bohema w najlepszym wydaniu

Grażyna Hase jest przedstawiona jako twórczyni, która nie przestawała się uczyć i nie przestawała zaskakiwać. Zaczynała jako modelka, współpracowała z legendarną Jadwigą Grabowską z „Mody Polskiej” i pojawiała się na okładkach kolorowych magazynów. Już na tym etapie widać, że miała w sobie coś więcej niż tylko urodę czy wdzięk – miała charakter, który przyciągał uwagę.

Wkrótce sama zaczęła projektować. Jej pierwsza kolekcja odniosła tak duży sukces, że – wraz z modelkami – została zaproszona przez Irenę Dziedzic do telewizyjnego talk-show „Tele-echo”. To pokazuje, jak szybko przestawiła się z roli osoby prezentującej styl na rolę osoby, która styl tworzy.

Jej znak rozpoznawczy to łączenie różnorodnych wzorów, faktur i materiałów, kontrastowość oraz luźne fasony. Hase lubiła wyróżniać się od zawsze – nawet jeśli jej niekonwencjonalne stroje czy fryzury wywoływały skrajne reakcje. Mimo to nie udało się jej „wyleczyć” z miłości do mody, bo ona była dla niej sposobem myślenia, a nie tylko zawodem.

Moda jako język sztuki: Paryż, Moskwa, Berlin i Toronto

Biografia mocno podkreśla, jak silnie w czasach PRL-u przenikały się światy mody i sztuki. Hase była barwnym ptakiem warszawskiej bohemy – osobą, która potrafiła budować relacje między twórcami różnych dyscyplin. Jej stroje podziwiano poza granicami Polski: w Paryżu, Hamburgu, Moskwie, Berlinie i Toronto.

W książce pojawia się również wątek odkrywania talentów. To właśnie Grażyna Hase miała „odkryć” dla polskiej mody Małgorzatę Niemen, z którą współpracowała przez kilkadziesiąt lat. Widać tu konsekwencję i długofalowe budowanie artystycznych relacji – nie jednorazowy epizod, tylko wieloletnią synergię.

Projektowane przez Hase stroje prezentowały m.in.: Halina Golanko, Marta Przybora, Katarzyna Butowtt, ale też Małgorzata Niezabitowska, Agata Młynarska i Małgorzata Socha. To ważne, bo pokazuje, że jej estetyka była nośna i potrafiła „przechodzić” przez różne typy scenicznej osobowości.

W stronę teatru, filmu i estrady: stroje dla największych

Grażyna Hase nie ograniczała się do świata wybiegu. Jej praca obejmowała projektowanie dla filmu, teatru i estrady, co w biografii jest opisane z wyczuciem: jako naturalne rozszerzenie języka mody na inne formy ekspresji. Jej stroje pojawiały się w produkcjach filmowych takich jak „Motylem jestem czyli romans 40-latka” oraz „Zygfryd”.

W teatrze tworzyła dla głośnych rewi Teatru Syrena, w tym „Trzeci program” z udziałem Violetty Villas. Na estradzie przygotowywała stroje dla artystów takich jak Anna Jantar, Irena Jarocka, 2+1 czy Halina Frąckowiak. W tej części książki widać, że jej projekty miały dynamikę – były zaprojektowane tak, by działać w ruchu i pod światło.

Ważnym punktem jest także rok 1980, kiedy na warszawskiej Marszałkowskiej zaczęła funkcjonować Galeria Grażyny Hase, prezentująca sztukę współczesną. To nie był dodatek do kariery – to element jej myślenia o kulturze jako wspólnej przestrzeni.

Prywatność uchylona rąbka: związki, małżeństwa i opowieść Krzysztofa Tomasika

Biografia nie zatrzymuje się na faktach zawodowych. W książce Krzysztofa Tomasika Grażyna Hase wspomina życie zawodowe, ale jednocześnie po raz pierwszy uchyla rąbka prywatności. Pojawiają się opowieści o związkach i małżeństwach, w tym o relacji z wybitnym scenografem Wowo Bielickim oraz z węgierskim piosenkarzem Pálem Szécsim.

Autor – Krzysztof Tomasik – jest publicystą i biografistą, a jego dorobek buduje wiarygodne tło dla tej opowieści. W książce widać, że biografia jest napisana z wyczuciem kontekstu epoki, a nie tylko jako zapis „co i kiedy”. Tomasik ma na koncie m.in. „Homobiografie” (2008) oraz „Gejerel” (2012), a także redakcję zbioru reportaży „Mulat w pegeerze” (2011). Prowadził też seminaria biograficzne na Uniwersytecie Krytycznym Krytyki Politycznej.

W „Marginesach” opublikował m.in. „Seksbomby PRL-u” (2014) oraz „Demony seksu” (2015). Dzięki temu czytelnik dostaje biografię, która nie ucieka w powierzchnię, tylko umieszcza bohaterkę w szerszym obrazie czasu.

Dlaczego ta biografia działa także dzisiaj?

Grażyna Hase. Miłość, moda, sztuka to lektura, która pokazuje, jak buduje się własny styl i jak mocno można wpływać na kulturę, nawet jeśli otoczenie reaguje różnie. W jej historii jest miejsce na sukcesy, międzynarodowe uznanie i pracę dla wielkich scen, ale jest też miejsce na prywatność – tę, o którą często trudno w klasycznych biografiach.

Jeśli lubisz książki, które wciągają przez szczegóły: nazwiska, wydarzenia, charakterystyczne cechy twórczości oraz kontekst epoki, to ta pozycja będzie dla Ciebie. I właśnie dlatego tytuł Grażyna Hase. Miłość, moda, sztuka brzmi jak obietnica: że moda jest tu opowieścią o człowieku, a sztuka – o świecie, który potrafi się zmieniać dzięki odważnym jednostkom.

To także dobra propozycja dla czytelników, którzy szukają biografii z wyraźnym „tłem” epoki. PRL-owska rzeczywistość nie jest tu tylko dekoracją – jest mechanizmem, który wspierał przenikanie środowisk i tworzył przestrzeń dla artystycznej energii Grażyny Hase.