Głos Serca

Głos Serca – książka, która zapisuje historię kina niezależnego

Głos Serca to tytuł, który nie próbuje opowiedzieć historii „ładnie”, równo i zgodnie z rynkowymi schematami. Ta pozycja powstała jako próba stworzenia historii mówionej kina niezależnego w Polsce w latach 1989–2009 – z rozmów z twórcami offowymi, którzy działali oddolnie, spontanicznie i niekomercyjnie. To właśnie ten ton – żywy, emocjonalny, momentami bezpośredni – sprawia, że czytając, czuje się energię środowiska, które długo pozostawało poza głównym obiegiem.

Kiedy kino niezależne dojrzewało, wielu twórców nie myślało kategoriami „produkcji pod publiczność”, tylko kategoriami działania zespołowego, realizowania projektów niesformatowanych na potrzeby rynku i budowania wspólnoty wokół obrazu. W książce te motywy wracają jak refren: entuzjazm, praca w grupie oraz konsekwencja w tworzeniu kina, które ma własny rytm.

Wśród rozmówców pojawiają się nazwiska, które tworzyły najbardziej wyraziste i radykalne projekty audiowizualne po 1989 roku. To nie jest lista „z autografami”, tylko świadectwo, że w kulturze liczy się to, co powstaje z potrzeby serca – a nie tylko z kalkulacji.

Rozmowy z twórcami offowymi: entuzjazm, wspólnota i odwaga

W Głos Serca głos zabierają twórcy, którzy wnieśli do polskiej sceny filmowej wiele wyobraźni i bezkompromisowości. Książka zbiera perspektywy osób związanych z filmową aktywnością oddolną, a więc taką, która nie zaczyna się od wielkich budżetów, lecz od pomysłu, determinacji i ludzi gotowych zrobić projekt „po swojemu”.

Wśród autorów wypowiedzi znajdują się m.in.: Cezary Ciszewski, Paweł Czarzasty, Abelard Giza, Hubert Gotkowski, Oskar Kaszyński, Wojciech Koronkiewicz, Bodo Kox, Piotr Krzywiec, Kobas Laksa, Grzegorz Lipiec, Łyżka czyli Chilli, Dominik Matwiejczyk, Piotr Matwiejczyk, Mathias Mezler, Dariusz Nojman, Joanna Pawluśkiewicz i Marzena Popławska, Mariusz Pujszo, Sławomir Shuty oraz Zespół Filmowy „Skurcz”. Każde z tych nazwisk to osobna historia, ale wspólny mianownik pozostaje czytelny: tworzenie kina jako praktyki kulturowej, a nie produktu.

To właśnie tu naturalnie wchodzi wątek, który można nazwać Głosem Serca – bo w tle rozmów jest przekonanie, że najciekawsze projekty rodzą się wtedy, gdy twórca kieruje się czymś więcej niż aktualnym trendem. Książka pokazuje, jak rodzi się energia środowiska i jak wygląda codzienność procesu: od pomysłów, przez współpracę, aż po realizację.

Piotr Marecki jako redaktor i kulturoznawca – kontekst, który porządkuje opowieść

W tej publikacji ważną rolę pełni Piotr Marecki (1976) – redaktor „Krytyki Politycznej”, wydawca i kulturoznawca. Jego doświadczenie akademickie oraz redakcyjne sprawia, że lektura nie kończy się na samych emocjach. Jest tu również perspektywa porządkująca, która pomaga zrozumieć, dlaczego kino niezależne w Polsce zasługuje na uwagę – i dlaczego bywało niedoceniane.

Piotr Marecki jest adiunktem w Katedrze Kultury Współczesnej Instytutu Kultury UJ, wykładowcą Krakowskiej Szkoły Wyższej oraz współtwórcą i redaktorem naczelnym interdyscyplinarnego magazynu „Ha!art” (1999–2008). Współtworzył też antologię „Tekstylia” (2002) i redagował słownik młodej polskiej kultury „Tekstylia bis” (2006). W jego dorobku znajdują się także książki o literaturze internetu (2002, 2003) oraz czasopisma kulturalne (2005).

Warto podkreślić, że Marecki jest współautorem wywiadu rzeki z Andrzejem Żuławskim (2008) oraz współtwórcą i dyrektorem Krakowskiej Szkoły Scenariuszowej. Jego praca została doceniona m.in. poprzez laureatstwo stypendium „Polityki”. To wszystko sprawia, że Głos Serca nie jest jedynie zbiorem wspomnień, ale także świadomą próbą uchwycenia zjawiska w jego czasie i strukturze.

Dla kogo jest „Głos Serca” i dlaczego warto po niego sięgnąć?

Jeśli interesuje Cię historia polskiej kultury współczesnej, kino niezależne oraz mechanizmy tworzenia poza logiką rynku, ta książka jest naturalnym wyborem. To także lektura dla osób, które chcą zrozumieć, jak wygląda praca twórcza w warunkach ograniczeń i jak rodzą się najbardziej odważne projekty audiowizualne.

„Głos Serca” przyciąga tym, że nie udaje bezstronności – pokazuje realne doświadczenia ludzi, którzy budowali offową scenę. Dzięki formie „historii mówionej” łatwiej usłyszeć motywacje, emocje i napięcia, które często giną w klasycznych opracowaniach. Właśnie dlatego książka ma w sobie coś, co można nazwać głosem środowiska: jest kolektywna, a jednocześnie bardzo osobista.

Co znajdziesz w treści?

• Relacje twórców takich jak m.in. Cezary Ciszewski, Paweł Czarzasty, Abelard Giza, Hubert Gotkowski, Oskar Kaszyński czy Bodo Kox
• Opis zjawiska kina offowego jako działań oddolnych, spontanicznych i niekomercyjnych, realizowanych w duchu współpracy

W tej książce szczególnie mocno wybrzmiewa, że kino niezależne nie było tylko „gatunkiem” czy „estetyką”. To był sposób uczestnictwa w kulturze: tworzenie projektów, które nie muszą dopasowywać się do rynku, by mieć sens. Jeśli szukasz lektury, która oddaje atmosferę tamtych lat i pozwala usłyszeć ludzi stojących za najbardziej radykalnymi realizacjami, Głos Serca trafia prosto w sedno.

Niech ta historia będzie dla Ciebie nie tylko opowieścią o przeszłości, ale też inspiracją do myślenia o sztuce jako o działaniu – takim, w którym Głos Serca ma pierwszeństwo przed kalkulacją.