Rozwód

„Rozwód” – opowieść o emigracji, która nie mieści się w jednej historii

„Rozwód” (SKU: d30c722eaa28) to książka, która od pierwszych stron miesza rzeczywistość z ironią, a codzienność z pragnieniem wolności. Akcja rozgrywa się na przełomie lat dziewięćdziesiątych, gdy dwójka bohaterów wyrusza na Zachód w poszukiwaniu oddechu od tego, co znane. W tle pojawia się Breda – miasto, w którym przyjazd nagle zyskuje tempo, a przypadki zaczynają układać się w plan.

To nie jest jednak „zwykła” relacja z wyjazdu. W tej historii wszystko dzieje się z przymrużeniem oka: zakazane używki, kolorowe guldeny, nocne rozmowy, pierwsze kroki w nowym świecie i poczucie, że wszystko można zacząć od nowa. I właśnie to „od nowa” jest tu kluczowe – jakby nawet Rozwód (w sensie emocjonalnym, życiowym, a nie tylko dosłownym) mógł oznaczać zerwanie z dawnymi schematami.

Autorka prowadzi czytelnika przez sceny, które brzmią jak rozmowy z klucza w kieszeni: mieszkanie znalezione dzięki spotkanemu na ulicy nieznajomemu, praca w knajpie, atmosfera jak z Dymu Waynea Wanga, a także codzienne zajęcia, które budują obraz współczesnej Holandii. Jest w tym i humor, i bezczelność młodych bohaterów – domagają się białego sera na targu, śpią w studentenhuis, zapożyczają się u wielebnego Fonsa.

Breda z bliska: egzotyka, która okazuje się… bardzo ludzka

Holandia w tej książce nie jest pocztówką. Jest krajem, o którym wiemy „niewiele”, choć dziś to drugi w Europie kierunek zarobkowej emigracji Polaków. Zamiast wielkich deklaracji dostajemy codzienne szczegóły: rytm dnia, pracę, spotkania, opowieści o imprezach i o starych polonusach. To właśnie te drobiazgi sprawiają, że Breda staje się miejscem realnym – miejscem, w którym można się odnaleźć, ale też w którym łatwo o zderzenie oczekiwań z rzeczywistością.

Wątek „Rozwód” pojawia się tu jako naturalna metafora rozstania z dawnym życiem i wejścia w nową tożsamość. Bohaterowie nie tyle „uciekają”, co próbują przestawić swoje życie na inny tor. A że robią to z typową dla młodości energią i uporem, ich przygoda jest jednocześnie zabawna i szczera.

W tej historii liczy się tempo. Jest ironicznie, bezczelnie, a momentami nawet jak manifest: sex, drugs and rock n roll w gastarbajterskim wcieleniu. Nie chodzi o skandal dla skandalu, tylko o pokazanie, że wolność bywa chaotyczna i nie zawsze „ładna”. I że czasem to właśnie w chaosie rodzą się najciekawsze doświadczenia.

Autorka i źródło energii: skąd się bierze ten klimat?

Za „Rozwód” stoi Beata Chomątowska (ur. 1976) – dziennikarka, założycielka Stowarzyszenia Inicjatyw Społeczno-Kulturalnych Stacja Muranów oraz autorka książki o tym samym tytule. Co ważne, jej perspektywa nie jest przypadkowa: w 1999 roku pojechała stopem do Holandii na stypendium programu Tempus. Przez półtora roku mieszkała i pracowała w Bredzie.

Ten biograficzny rdzeń widać w sposobie opowiadania. Autorka przywiozła do Polski rower, pomarańczowego kota, sporo odkryć międzykulturowych oraz znajomość języka niderlandzkiego – na poziomie nisko zaawansowanym, ale wciąż wystarczającym, by poruszać się w nowej rzeczywistości. To daje książce wiarygodność: nie jest to opowieść „z drugiej ręki”. Jest to historia, która pamięta zapach ulic, ciężar walizki i moment, w którym trzeba odpowiedzieć na pytanie: „co teraz?”.

Warto też dodać, że w książce pojawia się obietnica dalszej drogi twórczej – autorka pracuje nad książką o Bohdanie Lachercie i Józefie Szanajcy. Dzięki temu „Rozwód” ma w sobie coś więcej niż fabułę: ma tętno reportażowej ciekawości świata.

Wydanie, format i to, co dostajesz

Jeśli szukasz lektury, która nie jest ani podręcznikiem emigracji, ani wyłącznie literaturą „z klimatem”, tylko opowieścią o życiu w ruchu – „Rozwód” będzie dobrym wyborem. To książka o poszukiwaniu wolności, o pierwszych krokach na obcym gruncie i o tym, że czasem trzeba przeżyć kilka wpadek, żeby zrozumieć, jak działa nowe miejsce.

Wydanie jest praktyczne: oprawa broszurowa dobrze sprawdza się w codziennym czytaniu, a wymiary pozwalają zabrać książkę ze sobą. Cena także zachęca, by dać jej szansę bez wielkiego ryzyka.

„Rozwód” spodoba się wszystkim, którzy choć raz marzyli o wyprawie na Zachód w poszukiwaniu przygód i wolności. I choć tytuł może brzmieć poważnie, w środku dostajesz historię pełną energii – trochę jak ech, chciałoby się tak wyjeżdżać i tak pisać.

„Rozwód” jako lektura o wolności, która bywa bezczelna

Ta książka ma w sobie coś, co przyciąga czytelnika: nieudawany entuzjazm, naturalny język i sceny, które mogłyby wydarzyć się naprawdę. Bohaterowie domagają się swoich „praw” w nowym kraju, śpią w studentenhuis, tłumaczą się z życia na szybko i próbują ogarnąć rzeczywistość, która nie zawsze układa się po ich myśli.

Jeśli lubisz historie, w których Rozwód rozumiany jest jako rozstanie z poprzednią wersją siebie, to znajdziesz tu dokładnie ten rodzaj emocjonalnej zmiany. To powieść/esej/opowieść (w zależności od tego, jak lubisz ją klasyfikować), która działa jak przypomnienie: wolność nie zawsze przychodzi elegancko, ale bywa niezwykle żywa.

• Humor i ironia w opisie codzienności emigranta.
• Miasto Breda pokazane „z bliska”, a nie z turystycznego dystansu.
• Energia młodych bohaterów: odważna, szczera i bezczelna.

Właśnie dlatego „Rozwód” może zostać z tobą na dłużej: nie jako pojedyncza anegdota, lecz jako obraz świata, w którym trzeba działać, uczyć się i czasem śmiać się z własnych potknięć.